Тамга белән язмалар: Татар иҗтимагый үзәге

чаллы

Мәчет хыялда гына калмагае

Татарстанның иң зур мәчете булырга тиешле Җәмигъ мәчетенең төзелеше тукталып калды, Чаллы халкы мәчет төзелүенә өметен өзеп бара. Без Яр Чаллы Татар Иҗтимагый Үзәге (ТИҮ) активистлары ошбу хәлләргә борчылып, җөмһүриятебез халкына мөрәҗәгать белән чыгарга булдык, безнең сүзләребез аеруча шәһәрдәшләребезгә кагыла. …
3

«Без милләт өчен мәйдан тоттык…»

1991 елда суверен Татарстанда Борис Ельцинны Русия Президенты итеп сайлатуга каршы Дәүләт Советы депутаты Фәүзия Бәйрәмова сәяси ачлык башлый. 14 майда башланып киткән ачлыкка язучылар, шагыйрьләр, гади халык вәкилләре кушыла. 14 көн, ягъни 27 майга кадәр дәвам иткән ачлык тәэсирендә, …
3

МИТИНГ: КЕМГӘ НИ КИРӘК?!

Узган җомгада Г. Камал исемендәге театр каршында узган митинг 400ләп кешене җыйды. Җыенны оештыручылар, Татарстанда мөселманнарның хокукы кысыла, шуңа ризасызлык белдерәбез, ди. Әйтергә кирәк, митингта яңгыраган чыгышларда дини киеренкелек кенә түгел, милли мәсьәләләр дә үзәктә иде. Җыелган халык хакимиятне дин …
4

Сембердә “ризасызлар”

26 мартта Сембердә “ризасызлар” пикеты узды. Бу чара Путинның хакимияткә килү көнендә аңа карата ризасызлык белдерү максатыннан үтте. Пикетка чыгучылар “Путин һәм Ходорковский – урыннарыгызны алышырга вакыт!”, “Путинны – отставкага!”, “Русия – Путинсыз!”, “Мәгълүмат чараларына цензура бетсен!” һәм башка шундыйрак …
chuvash-sh

Чуашлар да милләт өчен көрәшә

“Татарлар – тугандаш халык, хөрмәт итәм аларны. Без төркиләр!” – диде Чуашстандагы яңа танышым һәм чуаш телен белмәүче үз якташларын сүгеп алды. Кияүдә түгеллегемне белгәч, Чуаш университеты укытучысына димләргә тотынды. – Балаларыгыз төрки булыр, әйдә, бездә генә кал!
news_2182

“Татарстан бәйсез дә, Президентлы да булыр”

Милли хәрәкәт активистлары Татарстанны суверен, Президентлы республика итеп саклап калу ягында. Татар иҗтимагый үзәге Мәскәүнең Татарстанга карата алып барган сәясәтенә каршылык белдерә.
news_2148

Ижау һәм татарлар турында

Алдан ук әйтәм: удмурт халкын ишетеп кенә белүчеләрдән түгелмен. Безнең Кукмара районында татар, рус, шул ук удмурт, мари, чуаш һәм башкалар үзара дус-тату булып көн итә. Бәйрәмнәр, гореф-гадәтләргә толерант караш, бер-береңә хөрмәт – болары инде гадәти күренеш. Шуңа күрә чит якларга чыгып китсәм дә, татарлар һәм башка милләт вәкилләренең дус яшәвенә гаҗәпләнмим. Иң сокландыра торган күренеш – читтәге татарларның бердәмлеге.
news_2117

Удмуртиядә татар моңы

Читкә сибелгән милләттәшләребезнең тырышып-тырмашып яшәп ятуын күреп кайтасың да милләт кадерен тагын да ныграк аңлыйсың. Татарстанда, аеруча татар авылларында милләт мәсьәләсе әллә ни кискен куелмаган әле. Татарча аралашабыз, татарча яшибез. Бу яктан без бәхетле дә кебек. Шуңа күрәме, арабызда милләтнең бүгенге хәленә битараф калучылар күп. Ә менә читтәге татарлар, бездән аермалы буларак, үз теленә ныклап ябышып ята.
news_2038

Губерналар урынына – агломерацияләр

Киләчәктә Русия халкы хәзерге кебек 83 аерым төбәктә түгел, ә 20 эре индустриаль мега-үзәк тирәсенә тупланып яшәргә мөмкин. Милли хәрәкәт, зыялылар Русиядә агломерацияләр төзүгә каршы. Татарстан хакимнәре әлегә дәшми. Дәүләт Советы депутатлары рәсми мәгълүмат юклыгын әйтә. Әлеге тема “Азатлык” радиосында аеруча зур яңгыраш алды. Игътибарыгызга – шул темага әзерләнгән язмаларның иң кызыклы өлешләрен тәкъдим итәбез.
news_1965

Манараларда ай нуры – хәтер чаткысы

“Кол Шәриф” мәчетенә ай куюны карап торырга насыйп булды миңа. Җыелган халыкның күзендә яшь. Бу нәрсәдән – сөенечтәнме яки көенечтәнме?
news_1918

Мөселманнарга каршы халык кулланыла

Мәскәүнең Текстильщиклар районы мөселманнары мәчетле булабыз дип шатланып йөргәндә, урындагы халык каршы чыкты (“БГ” 15 сентябрь, 2010 ел). Шуннан соң мөселманнар ярдәм сорап, Рус православие чиркәвенә мөрәҗәгать итте. Протоирей Всеволод Чаплин исә бу очракта җирле халык фикере истә тотылырга тиеш, дип саный. Аның сүзләренчә, мәчет төзү алдан ук бар тарафлар ягыннан, шул исәптән җирле халык белән дә килештерелсә, низаглы хәлләр тумый.
news_1829

Афәт килде: терсәкне тешләп булмый

Түбән Новгородның бер кечкенә авылында яшәүче Иван Евангулов авырлык белән генә урман хуҗалыгы бинасы каршындагы эскәмиядә утыра. Әлеге урманда кайчандыр күп булып нарат һәм каеннар үскән.

Татар мәктәбе өчен

6 июльдә Татар иҗтимагый үзәге Казан мэриясе каршында пикет оештырды. Бирегә җыелучылар Совет районында ачылачак 178нче мәктәпнең рус телле булуына каршылык белдерә, аны татар телле итүне таләп итә. Пикетчылар мөрәҗәгате 5нче биттә.
news_1580

Татарга башкорт булуын аңлаталар

Башкортстан телевидениесе атнага бер тапкыр “Рәйхан” исемле тапшыру күрсәтә. Ул һәр атна җомгасында кичке тугызда эфирга чыга иде. Тапшыру нибары 25 минутлы. Республиканың татар җәмәгатьчелеге аны атна буе көтеп ала. Ләкин соңгы ике атнада ул тапшырулар башка белән алыштырыла башлады.
news_1406

“РУСИЯ 88”: ФИЛЬМ ГЫНА ДИМӘССЕҢ…

Русиядә такырбашлар турындагы фильмны берәүләр бик мактаса, икенчеләре тәнкыйтькә тотты. “Русия 88” фильмы кемгә ошамый? Ни өчен аны кинотеатрлар күрсәтүдән баш тарта?
news_1306

КамАЗның 40 еллыгы тыйнак үтте

1969 елның 13 декабрендә экскаваторда эшләүче Михаил Носков КамАЗ төзеләсе урында беренче чүмеч балчыкны күтәртә.
news_1273

“БОМБА”НЫ КЕМ КУЙГАН?

Татар яшьләренең күңел ачу, аралашу, эстрада йолдызлары, танылган шәхесләр белән очрашулар оештыру урыны булган “Шәрык клубы”нда тагын бер яңалык. Анда “бомба”… эзләгәннәр. Кемдер шаяртып кына милициягә шалтыраткан да Татар иҗтимагый үзәге бинасына куелган шартлаткыч турында хәбәр иткән. Ул шалтыратучы “шаянны” да жәллим инде, “ялган чакыру” турындагы маддәне белми, ахры.
news_1147

Хәтер көне кайчан?

Әле кичә генә “Бердәмлек!” дип кычкырып йөргән татарлар тәки уртак тел таба алмады һәм аларның бер өлеше Хәтер көнен кабат 12 октябрьдә билгеләп үтте. Инде ничә еллар буенча сузылган бәхәс быел да актуальлеген югалтмаган ләбаса. 1989 елдан 15нче октябрьдә үтә башлаган Хәтер көне датасын астрономик исәпләүләр буенча ялгыш дип бәяләп, 12сендә үткәрү дөрес була, диючеләр барлыкка килде. Ничек булган шулай калсын, диючеләр күпчелекне тәшкил итсә дә, бер төркем аерылып чыгып, үзе билгеләгән көндә хәтер барлады һәм барлавын дәвам итә.
news_1054

Беренче атом сынавына – 60 ел

1949 елның 29 августында Казахстанның Семи хәрби полигонында СССР беренче тапкыр атом коралын сыный. Бу һәм аннан соң булган шартлауларның тәэсире хәзергәчә дәвам итә.

Дөньяга танылган авыл

Барыр юлыбыз Удмуртиянең үзәгенә үк кереп торган Әгерҗе районындагы Иж-Бубый. 1781 елда Әби патша заманында ук Русиядә беренчеләрдән булып төрки-татар дөньясы өчен мәдрәсә ачкан авыл ул. 15 августта шунда Яр Чаллы Татар иҗтимагый үзәге экскурсия оештырды.
1 бит (2)12